Gəncə Memorial Kompleksi — İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Ermənistan ordusu tərəfindən mülki əhaliyə qarşı törədilmiş hərbi cinayətləri əks etdirən, Gəncə şəhərində yerləşən memorial kompleksdir. Kompleks əvvəllər yaşayış evlərinin və parkın yerləşdiyi, raket zərbələrinə məruz qalmış ərazidə yaradılıb.
Memorial kompleksinin təməli 30 yanvar 2022-ci ildə qoyulub, təntənəli açılışı isə 27 sentyabr 2025-ci ildə — Anım Günündə keçirilib.
2020-ci ilin oktyabrında, İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Gəncə şəhəri Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən beş dəfə raket hücumuna məruz qalıb. Nəticədə 27 nəfər həlak olub, 125 nəfər yaralanıb. Çoxsaylı binalar dağıdılıb, raket zərbələrinin endiyi yerlərdə dərin çuxurlar əmələ gəlib.
Kompleksin ümumi sahəsi 4 hektardır. Spiral formasındakı memarlıq kompozisiyası raket zərbəsi nəticəsində yaranan çuxuru simvolizə edir. Raket izini əks etdirən spiral formalı kraterin dərinliyi 13 metrdir. Dağıdılmış binaların qalıqları qorunub saxlanılıb və açıq ərazidə instalyasiyalar şəklində nümayiş etdirilir.
Ümumi sahəsi 2400 kv. metr olan, aypara formasında inşa edilmiş ikimərtəbəli binanın birinci mərtəbəsində muzey ekspozisiyası, ikinci mərtəbəsində isə seminarların, təlim proqramlarının və müxtəlif tədbirlərin keçirilməsi üçün çoxfunksiyalı zal yerləşir.
Muzey ekspozisiyası aşağıdakı bölmələri əhatə edir:
«XX əsrin əvvəlləri»
«Deportasiya və məcburi köçkünlük»
«Soyqırımı və kütləvi qırğınlar»
«Atəşkəs dövrü və Vətən müharibəsi»
«İtkin düşmüş şəxslər, kütləvi məzarlıqlar, mina terroru»
«İşıqlı gələcəyə doğru»
Parkın ərazisində geniş yaşıllaşdırma işləri nəzərdə tutulub: 700-ə yaxın ağacın, 12 mindən çox dekorativ kol və gülün əkilməsi planlaşdırılır.
